[Column] Bob Goulooze: De kantelgeest
19-04-2016 13:44:00 | Hits: 6350 | columnist: Bob Goulooze | Tags:

Vraag het mensen die voor 1960 zijn geboren. Welk decennium zij het leukst en spannendst vonden in hun leven? Afgezien van enige oorlogsfanaten zullen de meesten zeggen: de jaren zestig. De periode waarin definitief de zon doorbrak voor iedereen die vast zat in het naoorlogse keurslijf. Vanuit sociologische optiek was het een periode die alleen te vergelijken is met de Verlichting. Niet uit lampenstad Eindhoven, maar de achttiende eeuw. Een eeuw samengebald in een decennium. In de creatieve jaren zestig bedacht men alles dat we nu, een halve eeuw later, kunnen realiseren.

Kanteling door wankeling

Zo’n leuke, interessante en creatieve tien jaar maak je maar eens in de paar honderd jaar mee. Je weet het niet als je er in zit. Alle Verlichtingsidealen kregen hun 20e-eeuwse vorm in de sixties. Tegenwoordig wacht men op het kantelmoment. Je hoort mensen als Jan ‘Kantelkunde’ Rotmans er wel eens over. Hij zegt zelfs dat we niet leven in een tijdperk van verandering maar in een verandering van een tijdperk. Da’s begrijpelijk, want Jan is geboren in 1961 en was te jong om heel bewust het plezier en de ‘spirit’ van de sixties daadwerkelijk te ervaren. Is dat erg? Voor Jan wel. Hij wacht nu op zijn eigen kantelmoment. Sinds het Rapport van de Club van Rome (1970) wacht men al op kanteling. Nu een kleine halve eeuw later is er beweging, maar het echte resultaat is er nog niet. Hoe dat komt? Het oude wankelt, maar is nog niet om.

‘Schijt aan alles’

De geest van de sixties was uit de fles: het economisch optimisme, de verre blik voorwaarts. Het perspectief van een man op de maan. Alles leek mogelijk. De pil bracht seksuele vrijheid. De minirok hielp ook mee. De Rooms Katholieke kerk zette in de jaren zestig haar ramen open om de frisse wind van buiten binnen te laten. Vrouwen pikten het feminisme weer op. De tot dan toe heilige huisjes werden omver getrokken met een naïeve frisheid. De veranderaars van de jaren ‘60 hadden gewoon ‘schijt’ aan alles. Hun mentale instelling was heel anders dan die van de huidige kantelaars. Het waren de creatieve brainstormers versus de bevlogen projectleiders anno nu. Die collectieve frisheid ontbreekt nu.

In de sixties wilde men zich gewoon afzetten tegen de vorige generaties die in hun culturele benauwdheid bezig waren met de wederopbouw van een maatschappij, die men niet meer wilde. Als mieren werken aan een gedegen Nederland? Nee, dat was echt bekrompen! Men had een vage notie van wereldverbetering, maar vooral een afkeer van de gevestigde orde. Het streven was minder orde en meer vrijheid. Deze vrijheidsgedachte dreef op muziek. Nooit eerder was er een generatie gesteund door nieuwe muziek, waar iedereen van hield. Melodieuze muziek met een opwaartse optimistische swing. Tegenwoordig is muziek als rap, hiphop of derivaten daarvan uitermate negatief en zij ontbeert melodie. Ooit wel eens mensen een hiphop of rap nummer horen zingen of fluiten?

Muziek was de verbindende factor waarmee de veranderingsgolf zich onderscheidde van het oude. Een reactie op de ouderwetse verticaal gestructureerde ‘50’s maatschappij. De muziek en de richting waarin men zich bewoog waren meer gelijkheidsgericht. Mensgericht. Het kanteltijdperk van nu is volledig gebaseerd op ideeën uit de jaren ‘60, maar zonder historisch besef - meldt De Volkskrant bij monde van ‘onderwijsvernieuwer’ Jelmer Evers, dat project onderwijs, modern onderwijs is. Alles wat men nu aan ‘vernieuwing’ doet, vindt zijn geestelijke oorsprong in de sixties. Wat toen niet kon, kan nu wel. Waarom? 

Internet verandert

De ultieme driver van de huidige ‘verandering’ is internet. Die leidt tot wankeling. De informatie-explosie heeft de afgelopen twee decennia een stevige basis gelegd voor openheid en transparantie. Of het nu Wiki-Leaks of Panama Papers zijn. Niets blijft meer verborgen. We doorgronden drogredenen. Gesloten instituten moeten de deuren openen. Daarom zal het fileren van oude instituties en het genadeloos aan de schandpaal nagelen van banken, media en politieke partijen toenemen. Zij wankelen tot zij omvallen of totdat ook hier de (menselijke) kwaliteit gaat prevaleren. De eerste politieke Facebook-partij, die de moderne burger 24/7 democratie geeft in plaats van 1/vierjaar, is in oprichting. De bancaire huichel-eedjes zijn achterhoedegevechtjes om tot Pontius Pilatus-achtige bewassing te komen! De desinvestering waartoe grote beleggers als pensioenfondsen zijn gedwongen zal oliemaatschappijen snel tot aanpassing dwingen. In navolging van de Londense Social Stock Exchange zullen financiële markten veranderen. Ook aan waardevolle vooruitgang valt te verdienen. Kortom oud wankelt, wachtend op de duw. 

Informatie- en communicatienetwerken en samenwerkingsvormen zorgen er in hun hedendaagse vorm voor dat de spirit of the sixties daadwerkelijk gestalte gaat krijgen. Alleen ontbreekt de integrerende positieve nieuwe muziek. En dat is toch wel jammer. 

Bob Goulooze is een onafhankelijk communicatieconsultant voor creatieve oplossingen. 

www.twitter.com/Goulooze

 

Lees ook van Bob:

15-03-2016 | Bob Goulooze: Cock and Bull
16-02-2016 | Bob Goulooze: Vaccineer organisaties
19-01-2016 | Bob Goulooze: Fear of foning
04-12-2015 | Bob Goulooze: De lokroep van ontspanning
22-10-2015 | Bob Goulooze: The Donald
10-09-2015 | Bob Goulooze: The bright one, the right one
31-07-2015 | Bob Goulooze: Door de bank genomen
19-06-2015 | Bob Goulooze: Muzak makes moods

 

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Twitter

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Facebook

Word lid van de Nederlands MediaNetwerk Groep op LinkedIn

Vacatures in media- en marketingcommunicatie