[Column] Bob Goulooze: Dwaas met z’n allen of wijs alleen?
15-11-2016 16:32:00 | Hits: 7995 | columnist: Bob Goulooze | Tags:

Verkwikt stapte ik op woensdagochtend 9 november uit bed. Ik had niet naar de nachtelijke Amerikaanse verkiezingsuitslagen gekeken. Ik wist wie er zou gaan winnen. Lezers van mijn column wisten het ook al meer dan een jaar. In mijn oktober 2015 column voorspelde ik, op basis van een antropologische analyse, dat ruim een jaar later Donald Trump de nieuwe Amerikaanse president zou worden.

Amerika-kenners

Ik begrijp de mensen die het niet zagen aankomen. Dat is logisch als je je alleen door de vooringenomen media laat informeren. De erg vooringenomen Volkskrant, publiceerde vorig jaar een artikel van een evolutionair-psychologische VUprofessor. Hij beweerde op basis van evolutionair-psychologische inzichten dat Donald Trump als über aap uitgekotst zou worden.

Amerika-kenner en verslaggever Twan Huys heb ik uitgezet toen hij zei dat Trump al drie keer gescheiden was. Maarten van Rossem, eveneens een zelfbenoemd Amerika kenner, zei meerdere malen, zelfs op TV, “dat deze idioot de verkiezingen nooit zou winnen en niet serieus was te nemen.” Door hun vooringenomenheid hebben zij geen oog voor zaken, die niet in hun denkraam passen. En toch nodigen onze media deze lieden keer op keer uit, hun op eigen meningen gebaseerde keuvelarette over ons uit te braken.

Op de Nederlandse televisie en in Nederlandse kranten mag iedereen met prof.dr. voor zijn naam raaskallen wat ie wil. Ik noemde u reeds twee hoogleraren. De Volkskrant hield zich ook flink bezig met Trump-bashing. Omdat dit samen met de Telegraaf mijn primaire krant is benaderde, ik de chef d’opinion van deze ‘volks’ krant. Of ik een stuk mocht schrijven; een cultuuranalyse? Ik herschreef mijn NMN-analyse en maakte hem Volkskrant-fähig. Na lang wachten meldde de chef d’opinion niet te zullen plaatsen. De Volkskrant had liever 100 ingezonden-stukken schrijvers, die allen pro-Hillary zijn, dan een objectieve analyse, die hout snijdt.

Gekleurd

Niemand had het zien aankomen, omdat men bevooroordeeld was en door de eigen cultureel gekleurde bril keek. De antropologie leert dat als je een cultuur wilt begrijpen, je dat niet vanuit je eigen denkraam moet doen, maar vanuit het denkraam van die cultuur zelf. Vooringenomenheid zorgt ervoor, dat je signalen die niet passen in jouw wereldbeeld, terzijde schuift. En dan ben je verloren. Een onderzoeker of opiniemaker benadert een probleem het best holistisch. Holistisch betekent het geheel.

Anders ben je net als de Feyenoord fan. Aan het begin van elk seizoen hoopt en denkt die, op basis van het aangekochte materiaal, dat die club dit jaar kampioen wordt. Maar dat is geen analyse. Dat is wishful thinking. Ik weet het, want ik ben er zelf zo een. Monocausale verklaringen om sociale fenomenen te duiden zijn niet goed. Er spelen altijd veel meer zaken dan je denkt.

Publieke opinie

Waarom hadden de opiniepeilers het fout? Omdat, zeker in dit geval, respondenten het sociaal wenselijke antwoord gaven. Trump is door de media gedemoniseerd. Op internet kun je terug horen en lezen wat hij daadwerkelijk heeft gezegd. Pas dan zie je de enorme framingsdrang van de media. Toch heeft al dat framen niet geholpen. Het is juist de politieke incorrectheid, waar de kiezer voor is gegaan. Voor iemand die onverbloemd man en paard noemt. Gevraagd naar je stemgedrag, voorkomt een sociaal wenselijk antwoord, discussies en problemen.

Mijn Twittervriend de bekende Amerikaanse schrijver Bret ‘American Psycho’ Easton Ellis, schreef eerder al, dat veel van zijn rijke vrienden hem hadden gezegd ook op Trump te zullen stemmen. “Ehhh, maar wel nog even je mond houden Bret, want we willen niet voor een Trump aanhanger doorgaan, want de verkiezingen zijn pas op 8 november.”

De media waren er voor Hillary. Het Amerikaanse volk was voor Donald. Trumps inschatting van het electoraat is juist gebleken. Zijn kiezers zagen de afgelopen 40 jaar hun inkomen en status teruglopen. Bertolt Brechts uitspraak ‘Erst kommt das Fressen und dann kommt die Moral’ geldt ook voor Amerikanen. Zij zijn bang hun baan te verliezen. Zij zijn bang voor het terrorisme. Deze angsten bleken uiteindelijk bepalend voor Trumps verkiezing. Het dedain waarmee Hillary de Trump kiezers omschreef, bevestigde de Trump twijfelaars in hun mening, dat zij van deze ‘elite dame’ niets hoefden te verwachten. Alleen woorden rolden uit haar mond. Maar zoals voormalig PvdA wethouder wijlen Jan Schaeffer ooit zei: “In gelul kun je niet wonen.”

Geluk of gelijk

Hoewel mijn voorspelling gebaseerd was op een objectieve cultuuranalyse en geen relatie heeft met mijn eigen politieke voorkeur, ben ik vaak ‘aangevallen en uitgelachen’. Hoe kun je zo’n stomme voorspelling doen? zeiden velen genoegzaam toen The Donald een maand voor ‘election day’ slecht 5% kans had het Witte Huis te halen. De rug recht houdend was mijn standaard antwoord: “Laten we de uitslag afwachten.”

Onlangs was ik bij een cliënt, die binnenkort met een app komt die het rendement van bedrijven helpt verbeteren. Door te focussen op positiviteit verhoogt de app het geluk van medewerkers, waardoor per saldo het rendement stijgt. Met deze geluksman had ik het over de vraag: ‘Wil je geluk of gelijk?’ Allebei is onmogelijk, gelet op de Latijnse wijsheid: Amare et sapere vix deo conceditur: "Zelfs de goden kunnen niet tegelijk verliefd en wijs zijn.” Daarom is sinds kort mijn eerste vraag aan journalisten of zij gelukkig zijn.

---

Bob Goulooze is een onafhankelijk communicatieconsultant voor creatieve oplossingen. 

@Goulooze

Lees ook:

18-10-2016 | [Column] Bob Goulooze: Knuffelterrorist
21-09-2016 | [Column] Bob Goulooze: Boemerang

17-08-2016 | [Column] Bob Goulooze: Discipline

21-07-2016 | Bob Goulooze: Saved by the Ramadan

22-06-2016 | Bob Goulooze: Facebook Democratie
17-05-2016 | Bob Goulooze: Het O-woord; dé tip voor zakelijk ontvrienden
19-04-2016 | Bob Goulooze: De kantelgeest
15-03-2016 | Bob Goulooze: Cock and Bull
16-02-2016 | Bob Goulooze: Vaccineer organisaties
19-01-2016 | Bob Goulooze: Fear of foning

 

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Twitter

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Facebook

Word lid van de Nederlands MediaNetwerk Groep op LinkedIn

Vacatures in media- en marketingcommunicatie