RTL4: de Luxemburgse zender bestaat 30 jaar
02-10-2019 15:21:00 | Door: David de Jong | hits: 2443 | Tags:

Eind jaren tachtig begon een groepje mensen uit Nederland en Luxemburg met een project via het bedrijf RTV, Radio-Tele-Vorbereitungsgesellschaft AG. Er was in het begin geen kapitaal beschikbaar gesteld. Het waren de jaren dat de Nederlandse Publieke Omroep een absoluut Nederlands televisiemonopolie had. Sky Channel, Super Channel, Kindernet en Screensport/Sportnet probeerden vanuit Engeland al dan niet als pan-Europese zenders via satelliet en de kabel een en ander uit met Nederlandse ondertiteling.

De echte doorbraak kwam op 2 oktober 1989, toen RTL Véronique van start ging op satelliet en de kabel, nadat de aandeelhouders kapitaal beschikbaar hadden gesteld en juridische obstakels waren overwonnen. De letters RTL staan voor Radio Téle Luxembourg en moesten het Luxemburgerschap, zeker in het begin, benadrukken. Grote commotie was vanuit de burelen van de publieke omroepen, de STER en andere Nederlandse beschermers, die vonden dat het uitzenden van Nederlandse televisie was voorbehouden aan de publieke omroep. Het was de tijd dat kabelnetten nog van overheden waren zodat die ook kon bepalen wat de Nederlandse burgers te zien kregen.

Joop van den Ende deed pogingen om TV10 te starten, maar dat initiatief was bij de toenmalige wetgeving te Nederlands bevonden. Europa dwong Nederland in 1992 om reguliere commerciele televisie toe te staan, RTL had zich toen al duidelijk gemanifesteerd, maar officieel steeds als buitenlandse zender omdat het anders niet mocht uitzenden.

De basis voor RTL Véronique lag in Luxemburg, bij CLT. Freddy Thyes, Gaston Thorn, Lex Harding, Ruud Hendriks en Henri Roemer waren degenen die betrokken waren bij de oprichting. Irene Moors, Catherine Keyl, Wessel van Diepen, Daphne Deckers, Manon Thomas, Jaap van Meekren, Jeroen Pauw, Loretta Schrijver, Jan de Hoop en Anniko van Santen waren er vanaf het begin van RTL Véronique bij als presentatoren. Jan de Hoop werkt na 30 jaar nog steeds als nieuwslezer bij RTL Nieuws.

CLT, dat in feite toen van de Belgisch baron Albert Frère was, is later opgegaan in RTL Group en had destijds al zenders in Duitsland (RTL Plus, later RTL), M6 in Frankrijk en RTL-TVI in Franstalig België. Lex Harding en Peter de Jager, de NMB (thans ING), Rabobank, Credit Lyonais en Philips waren samen met CLT de eerste financiers van wat vanaf 1990 RTL4 is geworden.

De zender had zich door de ambitieuze plannen van Joop van den Ende, gefocust op jongeren, geschoeid op de leest van het Franse M6. M6 bracht sinds maart 1987 met succes in Frankrijk muziek, films, series, nieuws en spelletjes, In Nederland werd daar een vleugje erotiek bij RTL Véronique aan toegevoegd. De naam was afkomstig van Veronica waar Lex Harding en Peter de Jager werkten, maar als publieke omroep geen kans zag om destijds commercieel te worden. Oorspronkelijk was Veronica wel erbij betrokken, maar wijlen Rob Out zag het uiteindelijk niet zitten. Een aantal Veronica-sterren ging wel naar RTL Véronique, onder wie Jos Bergenhenegouwen; jarenlang  de stem van Veronica en daarna jarenlang die van RTL4. In 1995 ging Veronica alsnog commercieel toen een joint venture aangegaan werd met RTL.

RTL Véronique heeft bijna een jaar bestaan. De eerste uitzendingen waren in de middag van 2 oktober 1989 in het Letzebuergs (de Luxemburgse taal), waarna om 18:00 uur de uitzendingen in het Nederlands begonnen: het Veronique Nieuws met Jeroen Pauw. Met name gedurende de eerste uitzendmaanden heeft de zender ook programma's in het Frans, Italiaans, Luxemburgs en Engels uitgezonden: van Engelstalig zakennieuws tot een quiz van het Belgische RTL-TVI, tot aan merkwaardige Italiaanse uitzendingen van kort bestaande zender Rete Mia. Ook programma's met klassieke muziek en clips onder de noemer Bonjour les Clips werden overdag vertoond.

Na januari 1990 kon de zender dankzij een overeenkomst met Joop van den Ende de toenmalige sterren van TV10 overnemen en werd de zender meer gestroomlijnd waarna de wat aparte niet-Nederlandstalig uitzendingen na verloop van tijd verdwenen. De zender werd een steeds groter succes en de oorspronkelijke jongerendoelgroep was losgelaten; het kanaal behaalde zeer hoge marktaandelen en zette de publieke zenders en de STER flink onder druk. De actie Zet hem op 4 vervolmaakte de belangrijke positie om vanaf 17 september 1990 officieel als RTL 4 door het leven te gaan.

De kern van de zender is sindsdien niet gewijzigd: een algemene zender voor een zo groot mogelijk publiek. Een zender die opereert met een Luxemburgse uitzendlicentie om niet aan de Nederlande mediawet te hoeven voldoen. Nog steeds is RTL4, samen met de andere Nederlandse RTL-zenders, in Luxemburg te ontvangen, op RTL5 is nog steeds het Luxemburgse journaal te zien in de nacht om 05:30 uur als dagelijks aandenken aan het Luxemburgerschap.

RTL4 was in 1989 de pionier voor commerciële televisie, pionier met het starten van een Nederlands televisiejournaal op een commerciële zender die tot op heden relevant is gebleven. Het bedrijf is uitgegroeid tot een grote mediaspeler waar men niet omheen kan. Goede Tijden Slechte Tijden was de eerste Nederlandse soap vanaf oktober 1990, ontbijttelevisie was nieuw en Big Brother betekende een verdere doorbraak voor John de Mol en Videoland is de strategische inzet voor RTL op het vlak van on-demand televisie tegen betaling.



In de loop der jaren bleef RTL Group in feite de macht houden in het bedrijf ondanks dat RTL Nederland en haar voorgangers verschillende minderheidsaandeelhouders kenden: van Elsevier tot VNU, van John de Mol tot Vereniging Veronica. De meeste strategische beslissingen worden in Luxemburg, respectievelijk Duitsland, genomen. Daar blijft de machtsbasis voor het (moeder)bedrijf zetelen, zeker nadat sinds 2000 Bertelsmann de meerderheid van het bedrijf in handen kreeg waarbij thans Thomas Rabe, de CEO van Beretlsmann dezelfde is als RTL Group.

www.rtlgroup.com
www.rtlnederland.nl

 

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Twitter

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Facebook

Word lid van de Nederlands MediaNetwerk Groep op LinkedIn

Vacatures in media- en marketingcommunicatie