Andrew Groeneveld: Reflectie op inhoud is in veel verdienmodellen onbetaalbaar geworden
22-12-2014 09:15:00 | Hits: 3691 | columnist: Andrew Groeneveld | Tags:

Digitale nieuwigheid en robotten leggen in rap tempo complete beroepsgroepen lam. Ook in mijn oude vakgebied de journalistiek is dat zo. Er is slimme software op de markt gekomen, die geruisloos een puntig nieuwsbericht weet te fabrieken.

Nieuwsgierige wijsneuzen met een opvatting en een salarisschaal, journalisten die vragen stellen waar een machine niet aan kan denken, zijn straks niet meer nodig. De ontwikkeling is amper meer te stoppen. De meeste pijp rokende ambachtslieden met scherpe pennen zijn allang vermorzeld door multimediale alleskunners, die 12 websites tegelijk bedienen.

Reflectie op inhoud – even grondig nadenken voordat je wat doet – is in veel hippe verdienmodellen onbetaalbaar geworden. Er is geen tijd voor verdieping, de publicatiedrift regeert. Trotse mediareuzen met ziel en bescheiden winstmarge, voorheen de vluchtheuvels van de waarheid, missen de boot en leggen het loodje.

Toch, ik ben nu 52 en niet somber gestemd. Het helpt dat ik mijn brood intussen ergens anders verdien. Voor de vorm steek ik in vriendenkring een waarschuwende vinger op. Het is een halfbakken pleidooi voor meer research, diepgang en feiten die er maatschappelijk toe doen. Dan ontmoet ik glazige blikken.

‘Doe niet zo moeilijk.’

Ik doe niet moeilijk. Niet meer in elk geval. De strijd valt niet te winnen.

Er is gelukkig nog één gebied waar ze de ontwikkelingen hebben weten te vertragen. En dat is de publieke omroep. Ook mijn voormalige vakbroeders kampen met aanzienlijke slijtage van de inhoud, maar een definitieve ondergang van de nieuws- en actualiteitenredacties zit er voorlopig niet in. En echt druk maakt men zich er niet over.

Dat komt zo. In ons polderland is de belastingkoek voor onafhankelijke nieuwsvoorziening verdeeld tussen landelijke omroep, de regionalen en de lokalen. Ook hier wordt het totale budget alsmaar krapper, maar de overheden op alle niveaus houden de media in stand omdat je zoiets moois in een beschaafde democratie nu eenmaal niet bij het grofvuil zet. En dus vechten zieltogende redacties op tientallen plekken tegelijk voor lijfsbehoud. Ze roeien onvermoeibaar weg van een afgrond, die dichterbij komt, maar dan heel langzaam.

De nieuwsredacties werken bij gelegenheid samen, omdat dat zo verpletterend vanzelfsprekend is, maar doen niet erg hun best. Alle moeite is erop gericht het eigen merk zo lang mogelijk te beschermen. Omroepbedrijven moeten wel, want ze worden afgerekend op cijfers. En de consument kan nu eenmaal maar naar één zender tegelijk kijken.

En dus lijkt de ontwikkeling op een slagveld met zeer diepe loopgraven, waarin nauwelijks beweging zit. De roep om onderlinge samenwerking is al zo oud als de omroep zelf, de mislukkingen zijn dat ook. Echte knopen worden niet doorgehakt. De strijd woedt voort zolang de politiek geen beslissingen neemt.

Van een gezonde afstand bekeken – zeg met de verrekijker vanuit de VS – ziet onze omroepvoorziening er belachelijk ingewikkeld uit. En dat is het ook. Maar juist die waanzinnige versnippering, al die kibbelende bestuurders, directeuren en hoofdredacteuren en hun merken, zorgen ervoor dat het bestel nog een tijdje overeind zal staan. Met zoveel tegengestelde meningen en belangen wordt niemand het ooit eens. Het is aanhoudende mist. De noodzaak van helderheid gaat verloren omdat je aan de mist op het maaiveld gewend raakt.

Als eenvoudige nieuwsconsument zou ik het fijn vinden als iemand toch eens een keer een heldere visie van een wat abstracter niveau op tafel legt. In het kort zou dat kunnen neerkomen op een bundeling van alle krachten en journalistiek talent tot één publieke nieuwsmachine, die 24 uur per dag tot in de kleinste uithoeken van ons land doet waar het voor uitgevonden is. Op die manier kan de aandacht weer gaan naar waar het om draait: de inhoud. Zo ingewikkeld is dat toch allemaal niet?

 

Andrew Groeneveld is schrijver en bedrijfsjournalist.

 

 Volg het Nederlands MediaNetwerk op Twitter

 Word lid van de Nederlands MediaNetwerk Groep op LinkedIn

 Vacatures in media en marketingcommunicatie