[Column] Andrew Groeneveld: De vrolijke wereld van cyberoptimisten
19-03-2015 17:40:00 | Hits: 4213 | columnist: Andrew Groeneveld | Tags:

Bij Tegenlicht van de VPRO kwamen een paar technologische frontsoldaten van Silicon Valley aan het woord. Altijd spannend om de mannen achter o.a. Google en Apple te horen uitleggen hoe mijn toekomst eruit gaat zien.

Het ging dit keer niet over hun nieuwste vindingen, maar over hun visie op de wereldorde. Het kwam erop neer dat de politiek slash overheid als systeem volkomen achterhaald is geworden. Stoffig, vastgeroest. Niet meer van deze tijd.

Kijk om je heen, zeiden ze, ruik de penetrante geur van negentiende-eeuwse bureaucratie. Al dat ineffectieve en krachteloze geploeter van politici en hun ambtenaren. Je reinste tijd- en geldverspilling om nog langer op die manier iets van de samenleving te willen bakken. Hou daar mee op.

Op het politieke front neig ik deze stelling te geloven. Griekenland, het gebakkelei met Rusland, IS, smeltende ijsbergen, de mislukte Arabische lente; ik heb de afgelopen 52 jaar inderdaad nooit meegemaakt dat politiek als denkkader de definitieve oplossing dichterbij bracht. Niet dat ik me kan herinneren in elk geval.

Volgens de heren biedt moderne technologie inmiddels een prima alternatief voor de democratie en de manier waarop we ons leven hebben ingericht. Je moet weliswaar een paar stappen vooruit kunnen denken, maar met een mobiele telefoon en slimme software heb je uiteindelijk meer invloed dan in een stemhokje. Zoiets.

Ook een overheid is overbodig, vinden ze in Californië. Nu al werkt het pientere deel van de wereldgemeenschap via open sources gezamenlijk aan oplossingen voor de problemen van de toekomst. Voor het regelen van je levensonderhoud en het invullen van de belastingformulieren heb je weldra geen dure instituten meer nodig. We regelen het voortaan zelf. Hooguit is er emplooi voor iemand met een soldeerbout, die van tijd tot tijd controleert of de server voldoende olie heeft.

De mannen uit Silicon Valley met hun lenige geest noemen zich cyberoptimisten. Ik werd er depressief van. Ik hou namelijk niet van zekerheden die met het badwater worden weggegooid zolang de nieuwe nog onbegrijpelijk zijn.

Na de verkiezingsdebatten, die voorafgingen aan de statenverkiezingen, ben ik toch een beetje gaan schuiven. De overdaad aan plastic quotes, het ingestudeerde gebabbel, het ontbreken van reflectie en relevante inhoud; voor het eerst kon ook ik de politieke arena niet langer aanzien. Ik zapte naar 24Kitchen, waar Rudolf een geweldige taart met slagroom bakte in de vorm van de Amerikaanse vlag.

Volgens de Volkskrant kunnen politici het niet helpen. Het zijn pionnen in het ‘hybride en vermolmde stelsel’.  Dat is misschien waar, maar hoe zit het dan met journalisten, mijn vakbroeders en zusters, van wie mag worden verwacht dat ze de kern van het probleem aanstippen en helpen om over horizonnen heen te kijken? Collega’s, welke wonderlijke toekomst ligt ons te wachten? Kom met een antwoord.

Velen gaven niet thuis. Het NOS Journaal opende middenin de campagne met de motorpech van Max Verstappen. Bij 1Vandaag werd de verbale worsteling van PVV en D66 een toneelstukje, met journalisten in een nauwelijks waarneembare bijrol. En op verkiezingsdag vertelden reporters van publieke en commerciële snit dat het verkiezingsdag was, en dat we ergens ook op de Eerste Kamer stemden.

Ik wil maar zeggen: verfrissende nieuwe inzichten lagen niet voor het oprapen.

Ik ben natuurlijk een cynische oude zak, die met meer dan één tv-zender, krant of app snel in de war raakt. Toch knaagt er sinds de laatste stembusgang iets in mijn hersenpan met de onverzettelijkheid van een boktor. Ik begin namelijk te denken dat de cyberoptimisten uit die zonnige vallei het bij het rechte eind hebben. Als zelfs in mijn journalistiek denkende hoofd de verkiezingen het beginnen af te leggen tegen de kunsten van een bebrilde koekenbakker, is er iets grondig mis.

Andrew Groeneveld is schrijver en bedrijfsjournalist.