[Column] Bob Goulooze: Fotokracht
30-11-2020 10:38:00 | Hits: 1148 | columnist: Bob Goulooze | Tags:

“Een boek zegt meer dan duizend woorden”, hoorde ik een bekende cabaretier eens zeggen. “Da’s logisch”, zou een bekende voetballer hebben gezegd. De originele uitspraak heeft betrekking op een foto. “Een foto zegt meer dan duizend woorden”, luidt het gezegde. Ik vertel niets nieuws als ik zeg dat een plaatje en een praatje beter communiceren dan een praatje alleen. We onthouden visueel beter dan zonder.

Recentelijk werd mijn aandacht getrokken door een foto. Een erg goede zwart-witfoto vond ik. De foto, met behoorlijke stopping power, stond op deze website. Bij een bericht waarin het juryvoorzitterschap voor de Cross Media Awards 2021 aan de orde kwam. John Olivieira is die voorzitter. Boven het bericht stond de foto van Johns hoofd, althans een uitsnede daarvan. John heeft een fantastische goeie kop om te fotograferen. En fotograaf Krijn van Noordwijk heeft er uitgehaald wat erin zat. Hij maakte van Olivieira’s hoofd een kunstwerk.

Contrastgeklungel

Onlangs kreeg ik vanwege de opheffing van een universitair archief mijn werkstuk etnofotografie teruggestuurd. Het zag er na bijna veertig jaar archief nog prima uit.

De opdracht was destijds om gekleurde mensen in een activiteit te fotograferen. Niet in Kodachrome-kleuren maar in zwart-wit. Digitale camera’s bestonden nog niet.

Zo belandde ik bij nagelstudio Esme, waar donkere dames kleurloze vrouwen kunstnagels aan boetseerden. Mijn geleende Praktica-camera, van Russische makelij, had veel moeite met de bijna zwarte handen van nagelstudio-uitbaatster Esme, als zij die over de witte handen van haar klanten legde. Ik slaagde er niet goed in om beide handen even goed belicht en scherp in beeld te krijgen.

Als ik de belichting afstemde op de donkere handen van Esme, dan verdween alle detail uit de blanke handen. En omgekeerd: als ik focuste op de blanke hand waren Esme’s handen zwarte vlekken zonder detail. In de donkere kamer kon ik de belichting nog wel wat manipuleren, door kartonnetjes over delen van de te ontwikkelen foto te bewegen. Fraai was het allemaal niet. Anderzijds gaf het contrastverschil mijn foto’s wel iets kunstzinnigs. Mijn les was dat de subjecten voor goede zwart-witfotografie niet te veel verschil in lichtabsorptie moesten hebben.

Dat fenomeen moet fotograaf Van Noordwijk ook hebben onderkend, want evenals John Olivieira is de achtergrond donker. Een prima oplossing, die tot een prachtige foto heeft geleid. Oliviera’s hoofd komt sterk, vastberaden, intelligent en met een Tom Jones-achtige sexyness over. Dat vond zelfs mijn vrouw. Elke beroepsfotograaf kan een technisch goede foto afleveren. Maar om ook nog die genoemde non-visuele kwaliteiten in de foto te leggen, daarin schuilt de meerwaarde van een professional.

Sterk contrast boven kleur

Ik ben een fervent voorstander van het sterk contrasterende zwart-wit in print. Denk maar eens aan de affiches van concertorganisator Paul Acket. Witte kapitalen op een zwarte achtergrond. Dat was duidelijk. Je zag in één oogopslag of Shirley Bassey, de Rolling Stones, Ike & Tina of David Bowie weer in het land waren.

Bij Beelden in Leiden deed ik de financiën, in plaats van de communicatie. Het gevolg: ontzettend mooie gekleurde affiches, waarvan je bij God niet wist waar het over ging als je er langs reed. Mooi is dus zeker geen synoniem voor effectief. Soms voelde ik me een roepende in de communicatiewoestijn. Want hoewel iedereen een mond heeft en kan lezen en schrijven, is daarmee niet gezegd dat ze optimaal kunnen communiceren met amorfe doelgroepen.

Foto verkoopt

En dat is nu ook de kracht van de goede foto. Die communiceert direct en houdt de aandacht vast. Een foto zuigt je in het geschreven bericht, waardoor de kern van de boodschap goed blijft hangen. Omdat iedereen tegenwoordig wel een digitale camera heeft denken velen ook goed te kunnen fotograferen. Dat is niet zo. Een goede foto is niet alleen een plaatje ter adstruering, maar vertelt zelf ook een verhaal. En dat is nu het verschil tussen een kiekje en een goede foto. Een goede foto verkoopt, ongeacht de prijs die je er voor moet betalen. Ooit huurde ik eens een dure BN’er in voor een productfoto. Die foto bracht het tienvoudige op aan publicitair gewin. Daarom kijk ik liever naar wat iets oplevert, dan naar wat iets kost.

---

Bob Goulooze is een onafhankelijk communicatieconsultant voor creatieve oplossingen en werkt vanuit zijn bedrijf Qontent Fox

www.qontentfox.com

Lees ook:

30-10-2020 | [Column] Bob Goulooze: Dom en dommer
29-09-2020 | [Column] Bob Goulooze: Ad hominem
31-07-2020 | [Column] Bob Goulooze: De Onbetrouwbare Overheid
25-06-2020 | [Column] Bob Goulooze: Crisis of voorval
29-05-2020 | [Column] Bob Goulooze: Game over

 

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Twitter

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Facebook

Word lid van de Nederlands MediaNetwerk Groep op LinkedIn

Vacatures in media- en marketingcommunicatie