[Column] Herman Spinhof: Vertrutting van de media
01-11-2016 10:40:00 | Hits: 6995 | columnist: Herman Spinhof | Tags:

Een grijze mist hangt er over omroepland, waardoor je de ene omroep (commercieel of publiek) nog maar ter nauwer nood kan onderscheiden van de ander. Armoe troef. Vertrutting, plat en niet boven de middelmaat uitstekend.

"Een brede programmering gericht op een groot publiek veronderstelt bijvoorbeeld een meer vraaggerichte aanpak, terwijl veel onderdelen van het bestel zich nu juist onderscheiden door een eigenzinnige, aanbodgerichte benadering, los van publieksverwachtingen." Een citaat uit een grijsverleden, komend uit de Prestatieovereenkomst 2008-2010 afgesloten tussen de Nederlandse Publieke Omroep en toenmalig minister van OCW Ronald Plasterk. Het eigenzinnige aanbod is nauwelijks te vinden. Uitzonderingen zijn er zoals de serie: Langs de oevers van de Yangtze van Ruben Terlou en Maaik Krijgsman (VPRO) en de serie De Muur (VARA/BNN) waar binnenkort weer een serie van wordt uitgezonden.

Dergelijke series produceren gaat echter steeds moeizamer. Budgettair werd er op de rem getrapt bij de laatste serie van de Hokjesman (VPRO) waardoor de serie bijna niet kon worden afgemaakt. Programmamaker Michael Schaap vertelde daar onlangs ronduit over in HP/De Tijd. Editors en programmamakers moeten in steeds krapper bemeten tijd een programma in elkaar trachten te flansen. Dat hoor je alom. Om er toch iets van te maken, doe je het in je vrije tijd. Maar het is niet alleen budgettair. Het zijn ook de keuzes die gemaakt worden. Geeft, volgens Schaap, de VPRO hem nog wel alle vrijheid, de netbeheerder (NPO) doet dat niet. De formats liggen klaar waarbinnen het programma moet passen. Daar kom je niet zomaar tussen: dat kost twee, drie jaar of nog langer. Vernieuwing, sprankelende eigenzinnige programma’s zijn daardoor nauwelijks mogelijk. Soms wordt er zelfs direct in gegrepen door de programmaleiding om publieksonwelgevallige scenes te schrappen, zoals scenarioschrijfster Maria Goos overkwam bij de NPO 1-serie La Famiglia. Ze moest een homoseksuele seksscène schrappen uit het scenario, vertelt ze in het AD. "Er zat een homoseksuele seksscène in en dat mocht absoluut niet. Te expliciet. Jongens, wat een dubbele moraal! Alsof al die reality-dingen op tv zo verheffend zijn."

Reality en emo-televisie. Dat scoort bij de kijkers volgens de netmanagers en dus series waarin persoonlijke drama’s (met de rug tegen de muur) gevolgd worden: Mijn laatste keer en Oh Obesitas (SBS 6) en Schuldig (NPO1/Human) waarin mensen met schulden gevolgd worden. Van persoonlijk leed lusten de omroepen en de kijkers wel pap, zo lijkt het. Vraaggerichte televisie, niks verrassends of eigenzinnigs waarmee de kijker geprikkeld of nieuwsgierig gemaakt wordt.

Niet alleen televisie vertrut. Ook andere sectoren zoals in de politiek en de Nederlandse literatuur, constateert auteur Peter Drehmanns in een opiniestuk in NRC-Handelsblad. "Er is een tijd geweest dat literatuur een dominante, provocerende en richtinggevende rol speelde in de maatschappij. Die tijd is voorbij. De luis in de pels is een schoothondje geworden." Televisie volgt met een zekere vertraging van wat er in de samenleving gebeurt. Dus ook in de vertrutting, preutsheid en middelmatigheid.

Je ontworstelen aan die middelmaat is lastig. Maar het kan. Zoals Langs de oevers van de Yangtze en De muur op televisie en op journalistiek gebied de Hufftington Post, de Vlaamse website Apache en in Nederland De Correspondent en Follow The Money. Zij verdienen wat mij betreft alle steun. 

---

Herman Spinhof is socioloog en zelfstandig journalist.
www.twitter.com/hermanspinhof

Lees ook:

28-07-2016 | [Column] Herman Spinhof: Sensatiezucht
05-07-2016 | [Column] Herman Spinhof: Opinievorming
06-06-2016 | [Column] Herman Spinhof: ‘Recht om vergeten te worden’ op gespannen voet met persvrijheid
03-05-2016 | [Column] Herman Spinhof: Internationale dag van de persvrijheid
05-04-2016 | [Column] Herman Spinhof: Nieuwe tools van Google News Lab
01-03-2016 | [Column] Herman Spinhof: Betrouwbaarheid
01-02-2016 | [Column] Herman Spinhof: Fotografie is magic

 

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Twitter

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Facebook

Word lid van de Nederlands MediaNetwerk Groep op LinkedIn

Vacatures in media- en marketingcommunicatie