[Column] Onno Aerden: Hoe Lil Kleine de moraal een handje hielp
05-09-2015 09:46:00 | Hits: 7557 | columnist: Onno Aerden | Tags:

Als communicatiestrateeg werk ik voor bedrijven en overheden. Zo mag ik voor de gemeente Hilversum het college van burgemeester en wethouders een jaar meehelpen om iets over te brengen dat zowel mooi als lastig is, maar vooral tamelijk abstract: beleid.

En soms iets dat nog abstracter is: moraal.

Ofwel: wat kunnen we maken, wat is maatschappelijk aanvaard - en wat kan echt niet?

Soms lukt het om dat duidelijk te maken omdat het toeval je een handje helpt.

Het toeval is in deze casus heet Jorik Scholten, is 20 jaar oud en rapt, onder de naam Lil Kleine.

Op een muziekfestival in Hilversum steekt hij op het podium zijn middelvinger in de lucht. “Voor politie, voor justitie!” roept hij erbij - de honderden meisjes en jongetjes in het publiek doen braaf na wat hun idool hen voordoet.

Lekker stoer: Je middelvinger opsteken tegen het gezag, fuck them.

Maar de agenten die de rapper, diens gevolg, de andere artiesten en het publiek tegen elkaar beschermen en er in bredere zin zorg voor dragen dat het festival zonder problemen verloopt, zien dat anders. Dit kan niet zo maar.

De rapper wordt daarom na afloop van zijn optreden meegenomen naar het politiebureau voor een gesprekje over - naar ik aanneem - normen, moraal en goede smaak.

Tientallen jeugdige, vooral vrouwelijke fans achtervolgen de politie naar het bureau. Dat wordt gefilmd, al snel staan de beelden op weblog Geenstijl en vinden via Twitter hun verdere weg, nu voorzien van opmerkingen in de trant: ‘Moet dat nou, politie?’ - ook in minder neutrale bewoordingen.

Pas op zondagmiddag zie ik die berichten langs komen, nadat ik op de site van de regionale krant Gooi en Eemlander een artikel tegen kom over de aanhouding. Ik bel met de burgemeester en zeg hem dat het beeld ontstaat dat de politie met zijn poten van een beroemde landgenoot af moet blijven, die ook alleen maar zijn artistieke vrijheid belijdt. Is het niet een idee, vraag ik, dat de eerste burger annex bestuurlijk verantwoordelijke voor de openbare orde en veiligheid, publiekelijk een steunbetuiging voor de politie uit? We bespreken het risico: dat de publieke opinie bevestigd wordt in het beeld dat deze bestuurder los staat van de werkelijkheid, waarin alles moet mogen en kunnen. Ouderwets! Onzin! Bovendien: Staat de politie door berichten die net dit weekend naar buiten komen, niet bekend als een problematische organisatie, met dure, niet functionerende ict-systemen en een haperende recherche?

En dat ga je dan steunen?

We besluiten dat de moraal sterker weegt. Broertjes zal op maandagochtend een interview geven aan de regionale omroep - die al om een reactie gebeld heeft - waarin hij stelt: Gezagsdragers die werken aan een veilige samenleving beledig je niet. Ergens dient een streep in het zand getrokken te worden - en dat is hier, in Hilversum. “Dus als Lil Kleine zo iets blijft doen, is hij hier niet meer welkom?” vraagt de journalist op maandagochtend, als hij Broertjes voor het Raadhuis filmt. “Dan niet,” luidt het resoluut.

Een half uur na het interview verschijnt op de website van de regionale omroep de kop: Lil Kleine niet meer welkom in Hilversum. Nu beginnen meer media me te bellen. Mag deze artiest nu ook niet meer naar het Mediapark, waar alle omroepen hun studio’s hebben? Is hier geen sprake van censuur? Ik nuanceer: De burgemeester maakte duidelijk dat je niet zondermeer kunt opruien en de gezagsdragers kunt beledigen. Het is, zeg ik, goed dat deze kwestie de aanleiding kan zijn voor een debat over de grenzen aan de vrijheid van meningsuiting.

Dat horen ze ook op de redactie van de populaire talkshow van Humberto Tan, aan het eind van de maandagavond. Lil Kleine wordt uitgenodigd voor een gesprek in de studio. Broertjes wordt gebeld, of hij stand by wil staan voor een telefonische reactie, live in de uitzending. Het leidt tot gedenkwaardige televisie. Tan laat zijn jonge studiogast ongehinderd fulmineren over die rare agenten en die gekke burgemeester. Maar, zegt hij dan, zou je niet met Pieter Broertjes willen praten Nou dat kan. Zodra Broertjes zijn punt maakt dat ergens een grens ligt in het beledigen van mensen die gewoon hun werk doen, nota bene om jou te beschermen, interrumpeert Lil Kleine: “Pietertje…” Tan lacht erbij, het is studiogast Steven Pont, psycholoog en publicist, die ingrijpt en Lil Kleine voorhoudt dat hij het kennelijk geinig vindt, ‘onderdeel van de show’, om gezagsdragers te beledigen maar tegelijkertijd een grote mond heeft over respect - dat onderwerp is eerder in het programma via studiogast Clarence Seedorf belicht.

Ik zit op de bank in Amsterdam met Twitter op schoot: daar kantelt het beeld van eerder op de dag volledig. Niet langer de bestuurder moet het ontgelden, maar de blaag met zijn grote mond, die een burgemeester met Pietertje aanspreekt en geen enkele nuance aan kan brengen in zijn holle betoog over artistieke vrijheid. #pietertje wordt trending. Ik glimlach in mezelf: Het punt komt steeds duidelijker over. Het moeizame gesprek tussen beller en studiogast eindigt met de uitnodiging van Broertjes om een kop koffie te drinken samen - in Hilversum.

De volgende ochtend woon ik - als altijd op dinsdag - de collegevergadering bij. Na afloop staat, om drie uur, ook de wekelijkse persconferentie gepland voor de regionale pers, waarin de bestuurders en hun maatschappelijke partners hun plannen voor Hilversum toelichten. Toevallig staat voor deze middag het drank- en drugsbeleid van de stad op de rol: Pieter Broertjes zal dat beleid toelichten.

Drank en drugs, zeg ik: de zomer-hit van onze artiest! Zal ik hem bellen of hij tijdens de persconferentie even langs komt? Kan er meteen een kopje koffie worden gedronken.

De burgemeester vindt dat wel een aardig plan, dan is de zaak ook meteen gesloten. Ik bel rond het middaguur het management en hoor tot mijn grote blijdschap dat Lil Kleine meteen in de auto springt en naar Hilversum komt, hij zal er om kwart over drie zijn. Dan informeer ik de media, die massaal opduiken.

Intussen is de burgemeester gewoon begonnen met het reguliere persuurtje. Net als hij het drank- en drugsbeleid heeft toegelicht en de vragen heeft beantwoord, zwaait de deur van de collegekamer open en loopt de jongen naar binnen, tussen een haag van cameramannen en fotografen. Broertjes heeft hem welkom: Hoe drink je je koffie? Met melk graag, zegt Kleine. Dat hebben we niet, zegt Broertjes. Gelach. Ik voel dat de stemming goed is: Dit wordt een mooi samenzijn. Het worden twee glazen water. Broertjes licht onder de massale belangstelling vaderlijk zijn punt nog een keer toe. En dan zegt de rapper: Dat begrijp ik. Hij biedt in een moeit door zijn excuses aan voor zijn gedrag. Na wat aardige woorden over en weer, besluiten burgemeester en rapper tot een omhelzing. Die loopt nog tamelijk raar af: de jongen blijft zitten als Broertjes staand zijn armen om hem heen slaat. De camera’s zoemen , de toestellen klikken, in allerlei varianten kom ik de foto daags erna tegen in kranten en op websites.

De teneur van de - massale - berichtgeving: Iedereen is het eens over de grens die de burgemeester van Hilversum getrokken heeft: Het zo maar beledigen - en aanzetten tot belediging - van gezagsdragers geeft geen pas, juist artiesten hebben daar een voorbeeldrol in te vervullen. Als dat niet lukt, ontstaat frictie.

Lil Kleine vraagt de burgemeester of hij met hem op de foto mag. Die foto komt terecht op zijn Instagram account. Hij schrijft erbij: Op bezoek bij Pieter Broertjes in Hilversum! In een land van vrijheid van meningsuiting mag iedereen vinden en zeggen wat hij of zij vindt en ik vind Pieter een topper!

De foto krijgt meteen honderden likes, daags na het gesprek staat de teller op 43 duizend…

Op woensdagochtend drink ik zelf een kopje koffie (zwart) met Broertjes. Er liggen allerlei echte klussen te wachten. Maar we lopen wel even de berichtgeving door.

Die is positief, zeg ik. Een: Het morele punt is gemaakt, niemand beledigt in dit land zomaar politie of justitie. Twee: De aanstichter in kwestie is het daarmee eens. Drie: Ik ken geen burgemeester met 43 duizend fans onder de twintig.

Conclusie: iedereen blij. Nou ja, op een enkele sombere geest na dan.

Onno Aerden is communicatiestrateeg
www.twitter.com/onno_aerden

Lees ook:

03-11-2014 | Onno Aerden: Het verhaal achter ‘plompverloren’
02-09-2014 | Onno Aerden: Communicatie naar de burger toe (1)
29-07-2014 | Onno Aerden: CoolBlues
03-07-2014 | Onno Aerden: Klantcontact
17-10-2013 | Onno Aerden: Nog een keer: Groupon
13-08-2013 | Onno Aerden: ‘Ik twitter op persoonlijke titel’ - welnee, man
05-07-2013 | Onno Aerden: De Mart
03-06-2013 | Onno Aerden: Sanoma en Pink Ribbon


Ook columnist worden bij het Nederlands MediaNetwerk? Dat kan! Lees hier meer...