Frank Waals: controle uitoefenen
19-01-2015 08:57:00 | Hits: 6506 | columnist: Frank Waals | Tags:

In hoeverre zijn mensen van buitenaf in staat controle uit te oefenen op de stukken die jij als journalist schrijft of de manier waarop je je als medium naar buiten toe profileert? En is dit altijd met medeweten van de desbetreffende eindredacteur? De termen ‘onafhankelijk’ en ‘eigen verantwoordelijk’ spoken door mijn hoofd.

In een tijd waarin Europese vorstenhuizen en presidenten van Amerika social media inzetten als officiële kanalen om met de buitenwacht te communiceren, is het voor een deel van alle mensen met een mening (op dit moment zo’n zeven miljard) een stuk gemakkelijker geworden invloed uit te oefenen op dat wat wij aan informatie tot ons krijgen. Afgelopen vrijdag was op de Twitter accounts van de New York Post en United Press International te lezen dat het Chinese leger een aanval had uitgevoerd op een Amerikaans oorlogsschip. Daarna zou een hevige strijd zijn losgebarsten in de Zuid-Chinese Zee. Werk van hackers, die ook een bericht over een aanstaande verklaring betreffende gewijzigde rentetarieven van de Federal Reserve Bank op dezelfde kanalen wisten te plaatsen. Snel ingrijpen van de redactie voorkwam onrust op de financiële markten. Mediums als deze hebben namelijk een bepaalde hoogte van betrouwbaarheid en staat het er eenmaal, dan is het toch ook zo?

In dit geval hebben we het nog over doelbewuste sabotage van buitenaf. Hoe anders is dat bij interviews waarbij door de geïnterviewde een stroom aan informatie gegeven wordt maar vervolgens niets mag worden opgeschreven. Al is ‘mag’ in dit geval dan nog een ruim begrip, want als je niet wilt dat iets gepubliceerd wordt dan moet je je uitspraken ook niet in eerste instantie (vol enthousiasme) doen, zonder daar in geval van spijt in hetzelfde gesprek nog even op terug te komen. Een ‘slip of the tongue’ is een ander verhaal en kan in overleg worden aangepast of zelfs worden verwijderd uit het verhaal. Geen journalist die daar een carrière lang moeilijk over doet. Dat worden we wel als je een verhaal voor publicatie terugstuurt, waarbij je zo’n beetje elke punt, komma of voorzetsel naar je eigen hand hebt gecorrigeerd en liever ‘spaghetti en lasagne’ ziet in plaats van ‘diverse pasta’s’.

Programmamaakster Jojanneke van den Berge heeft daar een handje van en paste ons interview over haar miniserie in de prostitutie dermate rigoureus aan, dat er van het originele verhaal niets meer overbleef. Op het moment dat ze, via haar woordvoerder, ook nog ging dreigen met een rechtszaak (kansloze missie), besloten we het artikel maar helemaal te schrappen. Naar mijn weten heb ik maar één eindredacteur en dat is een man. Mannen noem je niet Jojanneke. Ook als bondscoach kun je invloed hebben, zelfs op het reclameblok tussen de WK-wedstrijden in. Zo zagen we een kleine Robin van Persie die ‘groot zou zijn geworden’ door Calvé pindakaas. Een lucratieve commercialdeal die aanvankelijk bedoeld was voor Wesley Sneijder maar door zijn neus werd geboord door Louis van Gaal. Die kon hem in de aanloop naar het toernooi nog geen plek in de selectie garanderen, in tegenstelling tot Robin die al begin 2014 het vertrouwen van hem kreeg. De broodsmeerselgigant besloot daarop om voor de Rotterdammer te kiezen. Sneijder was overigens toch nooit groot geworden door pindakaas. Dat weten we allemaal.

Om toch nog positief af te sluiten: wat een ontzettend leuk wijf is die Elvira Out. Ik sprak de actrice, die Bianca speelt in GTST, gisteren op de première van de kindervoorstelling en wat volgde was een verfrissend openhartig en leuk praatje. Een simpel ‘Koffietijdgesprek’ over de dagelijkse dingen des levens maar zonder dubbele gedachte. En dat terwijl de tijd van onbezorgdheid toch echt voorbij was. Het namelijk was pas half acht.

 

Frank Waals is journalist en programmamaker.

www.twitter.com/frankwaals

Zijn boeken bestel je hier.

 

 Volg het Nederlands MediaNetwerk op Twitter

 Word lid van de Nederlands MediaNetwerk Groep op LinkedIn

 Vacatures in media- en marketingcommunicatie