Harm Jaap Hartmans: Krijgen we nog iets terug van Google en Facebook?
17-10-2014 14:51:00 | Hits: 6305 | columnist: Harm Jaap Hartmans | Tags:

Wie in dit vak werkt krijgt regelmatig te horen hoe irritant reclame is. Het heeft weinig zin om die eeuwige discussie aan te gaan. Inderdaad. Toegegeven. Reclame kan irritant zijn. Maar en passant kunnen we er altijd nog op wijzen dat reclamebestedingen toch ook flink bijdragen aan de rijkdom van ons medialandschap. Veel kranten, tijdschriften en televisiestations kunnen bestaan dankzij inkomsten uit reclame. Altijd een mooi punt om te maken, maar hoe lang gaat deze redenatie nog op?

Reclamebestedingen volgen het mediagedrag van de consument. Daarom vindt er nu een enorme verschuiving plaats van offline naar online media. Lange tijd was televisiereclame de grootste bron van irritatie, maar nu meer tijd online wordt besteed, irriteren we de consument steeds vaker op z’n PC, tablet of mobieltje. De exacte cijfers zijn niet goed bekend, omdat in tegenstelling tot bijvoorbeeld uitgevers, veel online media-exploitanten hun inkomsten niet delen met de markt.  

 
  reclamebestedingen per mediumtype

Het is echter geen geheim dat een zeer groot deel van de online reclamebestedingen in de zakken van Google en Facebook verdwijnt. Internationale aandeelhouders kunnen tevreden zijn, maar zien we er in ons eigen medialandschap nog wat van terug? De missie van Google is om alle informatie ter wereld te organiseren en universeel toegankelijk en bruikbaar te maken. Niet om zelf content te ontwikkelen. De inkomsten van Google zullen bijdragen aan de ontwikkeling van de zoekmachine zelf, de webbrowser Chrome en Android software, zodat Google ons in de toekomst nog sneller kan laten vinden wat we zoeken en Google ons tegelijkertijd natuurlijk ook nog beter kan volgen. Daarnaast is Google druk bezig met allerlei futuristische projecten zoals Glass en zelfrijdende auto’s. Dergelijke producten zijn straks leuk voor wie het kan betalen, maar ze zullen het Nederlandse medialandschap verder niet verrijken.

De situatie is anders bij YouTube. YouTube heeft partnerprogramma waarmee creatieve videomakers geld kunnen verdienen op basis van het aantal views van hun video’s. Ook Nederlandse vloggers kunnen zo geld verdienen met YouTube. Zij zijn de frisse, nieuwe loten van ons medialandschap.

De missie van Facebook is “to give people the power to share and make the world more open and connected”. Het gebruik van Facebook is gratis en zal altijd gratis blijven. Erg nobel allemaal. En reclameopbrengsten zullen dit allemaal moeten financieren. Dagelijks worden miljoenen berichten op Facebook gepost. Facebook beheert die data en ontwikkelt duistere algoritmes om te bepalen wie wanneer wat ziet. Facebook produceert zelf echter geen content en betaalt ook niets voor de content die gebruikers op Facebook plaatsen.

Niemand kan Google of Facebook hierover iets kwalijk nemen. Zij hebben gewoon een ander business-model dan uitgevers en televisiestations en dat is hun goed recht. En ook wij zullen Google en Facebook adviseren als zij de meest effectieve oplossingen bieden voor onze opdrachtgevers.Toch geeft het te denken dat deze geldstromen niet of nauwelijks naar ons eigen medialandschap terug zullen stromen. We leven in een klein taalgebied. In vergelijking tot landen als Frankrijk en Duitsland zijn de volumes klein en daarmee ook de winstmarges bij de media. De balans is snel verstoord. We zien hier en daar al dat de herfst is ingetreden.

We praten in de media steeds vaker over ecosystemen. Een goed functionerend ecosysteem is gebaseerd op een gezonde kringloop. De kringloop tussen reclame en onze inheemse media dreigt te worden verstoord.

Voor wie in dit vak werkt is dit irritant genoeg om even bij stil te staan.


Harm Jaap Hartmans is strateeg bij ZenithOptimedia

www.zenithoptimedia.nl

 

 Volg het Nederlands MediaNetwerk op Twitter

 Word lid van de Nederlands MediaNetwerk Groep op LinkedIn

 Vacatures in media- en marketingcommunicatie