Rutger Mackenbach - Agony of choice
20-11-2013 15:21:00 | Hits: 7114 | columnist: Rutger Mackenbach | Tags:

De baas van de publieke omroep, Jan de Jong, is druk bezig om her en der zijn bezorgdheid over de bezuinigen op die omroep te uiten. En daarbij komt altijd het voetbal om de hoek kijken. Zo ook in de NRC waar hij ons waarschuwde voor de commerciële honden Fox en Al-Jazeera die ons voetbal zouden kapen. De consument zou weleens moeten gaan betalen om voetbal te kunnen zien, wat een schande! Voetbal is een maatschappelijk fenomeen en daar moet de Publieke Omroep ons op een gedegen manier over informeren. Ik weet niet in welke wereld meneer de Jong leeft, maar in de wereld die voetbal heet verdienen de jongens op het veld veelal meer dan de Balkenende-norm, hebben de sponsorcontracten een waarde waarmee bepaalde doelgroepen een jaar lang van prima programma's kunnen worden voorzien en krijgt een club na het winnen van een potje Champions League een bedrag bijgeschreven dat voldoende is om menig onderzoeksjournalist aardig wat onthullingen te laten achterhalen. Meneer De Jong, voetbal is commercie. En iemand moet dat betalen.

 

In het genoemde artikel werd en passant het model van de commerciële omroep dood verklaart. Met de komst van streamingdiensten zou de kijker het echt niet meer pikken dat ze reclame moesten kijken rondom hun favoriete programma's. Ik ben het daar niet helemaal mee eens. Streamingdiensten zullen absoluut van invloed zijn op de mediaconsumptie van de Nederlanders. Sinds 1975 is de tijd die de Nederlander exclusief aan media consumeert zo'n beetje gelijk gebleven. Ondertussen hebben we de opkomst gezien van een groot aantal radio- en TV-zenders en er kwam een compleet nieuw mediumtype bij in de vorm van internet. Dit heeft het mediagebruik enorm versnipperd. De tijd die we exclusief aan media besteden zal niet enorm toe gaan nemen, dus ja, de streamingdiensten zullen kanibaliseren op de bestaande kanalen.

 

Maar dat betekend niet het einde van de commerciële omroep. Nog maar 25% van de gebruikers van Spotify heeft een betaald abonnement, die overige 75% neem reclame dus voor lief (zie ook mijn vorige column). Ziehier de eerste reden voor het bestaansrecht van het commerciële model. Daarnaast speelt er nog een ander fenomeen. In een wereld waar de keuze onbeperkt is krijgt de consument er een probleem bij, namelijk de agony of choice. Meerdere onderzoeken laten zien dat wij als consument helemaal niet om kunnen gaan met zoveel keuze. De opkomst van curators speelt hierop in. Curators zijn mensen of merken die voor consumenten keuzes maken in een zowat onbeperkt aanbod. 22Tracks als tegenhanger van Spotify, 365 magazine die de beste nieuws- en opinie artikelen uit de wereld selecteert of RTL4 die de Nederlandse huishoudens voorziet van familie TV-content. Die twee uitersten (onbeperkt versus selectie) kunnen volgens mij prima naast elkaar bestaan. Want niet elke consument zal op elk moment van elk soort content onbeperkt aanbod willen.

 

In de wereld waar consumenten mediamerken zien als gids is het volgens mij juist de Publieke Omroep zoals die nu is die het lastig krijgt. Want waar staat die Publieke Omroep nu precies voor? Een veelheid aan omroepen zorgt voor een aanbod dat totaal niet eenduidig is. Als ik op woensdag om 21 uur inschakel op Nederland 3 zie ik Jan Smit met z'n vrienden niet enorm maatschappelijk relevante liedjes tokkelen. Een dag later krijg ik op dezelfde tijd Metropolis te zien, volgens eigen zeggen buitenlandjournalistiek met wereldwijde betekenis. Nee, ik weet nu precies waar Nederland 3 voor staat. Wat dat betreft hebben juist de commerciële partijen een veel betere uitgangspositie. Zij kunnen een duidelijk zenderprofiel opbouwen omdat ze nu eenmaal niet te maken hebben met losse clubjes met allerhande belangen. En dat resulteert in de genoemde RTL4 als familiezender, RTL5 gericht op jongeren en volgens mij kan iedereen wel bedenken wat voor soort programma's je op Veronica kan verwachten.

 

Mediaconsumenten betalen hoe dan ook voor content. Met aandacht voor commerciële uitingen, via belastingen of door een betaalmodel. Tot nu toe was de koek redelijk verdeeld. Zowel de commerciële exploitanten als de publieken maken aanspraak op de aandacht van de consument. De NPO vangt daarnaast nog belastingcentjes en de commerciëlen hengelen extra omzet binnen via betaalmodellen. Vorige week werd bekend gemaakt dat de NPO start met een proef waarbij consumenten tegen betaling programma's van de Publieke Omroepen terug kunnen kijken. Ik hoop maar voor meneer De Jong dat dit niet al te maatschappelijk relevante programma's zijn.

 

Rutger Mackenbach is Hoofd Strategie & Onderzoek bij Stroom

www.stroomviainternet.nl  

 

Lees van Rutger ook:

Wachten tot Sky Radio de grootste bijdrage aan conversies in de telecomsector biedt 

Reclame op mijn Facebook newsfeed. Leuk!

Meer spraakmakende reclame graag!

 

 

 

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Twitter

Word lid van de Nederlands MediaNetwerk Groep op LinkedIn

 Vacatures en stages in media en marketingcommunicatie